นักกายภาพบำบัดใช้หัวเครื่องช็อกเวฟรักษาบริเวณส้นเท้าของผู้ป่วยที่นอนคว่ำบนเตียง ในห้องรักษาสไตล์ลอฟท์ ผนังอิฐเปลือยและหน้าต่างกรอบเหล็ก

ปวดเรื้อรัง
รักษาด้วยคลื่น
ไม่ใช่มีด

คลื่นกระแทก (Shockwave) กระตุ้นให้เอ็นและเนื้อเยื่อที่ปวดเรื้อรังซ่อมแซมตัวเอง อ่านให้เข้าใจก่อนตัดสินใจ ว่าเหมาะกับอาการของคุณหรือไม่

อ่านประมาณ 8 นาที แบบประเมินอาการ 1 นาที

แบบประเมินอาการเบื้องต้น

ตอบ 5 ข้อ ใช้เวลาประมาณ 1 นาที เพื่อดูว่าอาการของคุณเข้าข่ายที่ช็อกเวฟหรือเครื่องมือกายภาพช่วยได้หรือไม่

ผลนี้เป็นข้อมูลเบื้องต้น ไม่ใช่การวินิจฉัย นักกายภาพบำบัดจะประเมินอีกครั้งก่อนเริ่มการรักษาเสมอ

ข้อ 1 จาก 5

ปวดตรงไหนมากที่สุด

ช็อกเวฟทำงานอย่างไร

ช็อกเวฟ (Extracorporeal Shockwave Therapy, ESWT) คือคลื่นเสียงพลังงานสูงที่ส่งผ่านผิวหนังเข้าไปยังจุดที่ปวด ไม่มีแผล ไม่ต้องฉีดยา ไม่ต้องดมยา

ภาพใกล้หัวเครื่องช็อกเวฟแนบกับผิวบริเวณไหล่พร้อมเจล
หัวเครื่องแนบผิวพร้อมเจล คลื่นวิ่งผ่านผิวหนังลงไปถึงเอ็น

ขั้นที่ 1

คลื่นผ่านผิวหนังเข้าไปถึงเอ็น

หัวเครื่องแนบกับผิวพร้อมเจล ปล่อยคลื่นเป็นจังหวะถี่ๆ คลื่นวิ่งผ่านผิวหนังและไขมันไปถึงเอ็น พังผืด และจุดเกาะเอ็นกับกระดูก ซึ่งเป็นตำแหน่งที่มือนวดเข้าไม่ถึง

ขั้นที่ 2

กระตุ้นให้ร่างกายซ่อมตัวเอง

แรงกระแทกเล็กๆ กระตุ้นการไหลเวียนเลือดและการสร้างเส้นเลือดใหม่ในเนื้อเยื่อที่เสื่อม ร่างกายจึงเริ่มกระบวนการซ่อมแซมที่หยุดไปในอาการเรื้อรัง ในกรณีหินปูนเกาะเอ็น คลื่นยังช่วยให้หินปูนแตกและถูกดูดซึม

ขั้นที่ 3

ความปวดลดลงเป็นลำดับ

คลื่นลดการส่งสัญญาณปวดของปลายประสาทในบริเวณนั้น หลายคนรู้สึกเบาลงตั้งแต่ครั้งแรกๆ แต่ผลการซ่อมแซมจริงจะค่อยๆ ชัดขึ้นในช่วง 4–12 สัปดาห์หลังจบคอร์ส

อาการที่เหมาะกับช็อกเวฟ

ช็อกเวฟได้ผลดีกับอาการปวดเรื้อรังของเอ็นและจุดเกาะเอ็น ไม่ใช่ทุกอาการ เราติดป้ายระดับหลักฐานไว้ให้ตรงไปตรงมา

คนนั่งขอบเตียงในห้องนอนผนังอิฐตอนเช้า ใช้มือกุมส้นเท้าเพราะปวดรองช้ำ
ปวดส้นเท้าตอนก้าวแรกหลังตื่นนอน อาการชัดของรองช้ำ
หลักฐานรองรับชัด
มีงานวิจัยคุณภาพดีหลายชิ้นยืนยันว่าช่วยลดปวดได้
หลักฐานปานกลาง
ได้ผลในหลายงานวิจัย มักใช้คู่กับการออกกำลังกายบำบัด
ใช้ร่วมกับการรักษาอื่น
ช่วยเสริม แต่ไม่ใช่การรักษาหลัก
  1. รองช้ำ Plantar fasciitis

    ปวดส้นเท้าตอนก้าวแรกหลังตื่นนอน หรือหลังนั่งนานแล้วลุกเดิน

    หลักฐานรองรับชัด
  2. หินปูนเกาะเอ็นไหล่ Calcific tendinopathy

    ปวดไหล่ ยกแขนเหนือศีรษะลำบาก นอนทับไหล่ข้างนั้นไม่ได้

    หลักฐานรองรับชัด
  3. ข้อศอกเทนนิส / ข้อศอกนักกอล์ฟ Epicondylitis

    ปวดด้านนอกหรือด้านในข้อศอก เวลากำมือ บิดลูกบิด หรือยกของ

    หลักฐานปานกลาง
  4. เอ็นร้อยหวายอักเสบเรื้อรัง Achilles tendinopathy

    ปวดตึงหลังส้นเท้า โดยเฉพาะช่วงเช้าหรือหลังวิ่ง

    หลักฐานปานกลาง
  5. เอ็นใต้ลูกสะบ้าอักเสบ Patellar tendinopathy

    ปวดใต้ลูกสะบ้าเวลากระโดด ขึ้นลงบันได หรือนั่งยองๆ

    หลักฐานปานกลาง
  6. ปวดสะโพกด้านข้าง Greater trochanteric pain

    ปวดด้านข้างสะโพก นอนตะแคงทับไม่ได้ เดินขึ้นบันไดแล้วปวด

    หลักฐานปานกลาง
  7. จุดกดเจ็บในกล้ามเนื้อ คอ บ่า หลัง Myofascial trigger points

    ออฟฟิศซินโดรม กล้ามเนื้อเป็นก้อนตึง กดแล้วร้าว

    ใช้ร่วมกับการรักษาอื่น

ข้อมูลนี้เป็นภาพรวมจากงานวิจัยทั่วไป ผลของแต่ละคนต่างกัน นักกายภาพบำบัดจะประเมินก่อนเสมอว่าช็อกเวฟเหมาะกับคุณหรือไม่

หนึ่งครั้งของการรักษาเป็นอย่างไร

ใช้เวลารวมประมาณ 30–45 นาที ส่วนที่ยิงคลื่นจริงใช้เพียงไม่กี่นาที

นักกายภาพบำบัดนั่งคุยและตรวจประเมินข้อเท้าของผู้ป่วยก่อนเริ่มการรักษา
ทุกครั้งเริ่มจากการประเมิน ก่อนตัดสินใจว่าจะใช้คลื่นหรือไม่
  1. 10–15 นาที

    ประเมินอาการ

    ซักประวัติ ตรวจร่างกาย ดูว่ามีข้อห้ามหรือไม่ และตั้งเป้าหมายการรักษา

  2. 2–3 นาที

    หาตำแหน่ง

    กดหาจุดที่เจ็บที่สุดร่วมกับคุณ แล้วทาเจลบริเวณนั้น

  3. 5–10 นาที

    ยิงคลื่น

    ปรับความแรงตามที่คุณทนได้ จะรู้สึกเหมือนมีอะไรเคาะถี่ๆ บอกให้หยุดได้ทุกเมื่อ

  4. 10–15 นาที

    ออกกำลังกายบำบัด

    สอนท่ายืดและท่าเสริมความแข็งแรงไปทำต่อที่บ้าน ซึ่งสำคัญพอๆ กับคลื่น

คอร์สโดยทั่วไป 3–5 ครั้ง ห่างกันครั้งละประมาณ 1 สัปดาห์ จำนวนจริงขึ้นกับการประเมิน

เครื่องมือกายภาพบำบัดอื่นๆ

ช็อกเวฟไม่ใช่คำตอบเดียว เครื่องมือแต่ละตัวส่งพลังงานคนละรูปแบบ นักกายภาพจะเลือกหรือใช้ร่วมกันตามอาการ

นักกายภาพบำบัดใช้หัวอัลตราซาวด์บำบัดวนบริเวณไหล่ของผู้ป่วย
อัลตราซาวด์บำบัด หนึ่งในเครื่องมือที่ใช้คู่กับช็อกเวฟได้
  • ช็อกเวฟ Shockwave

    คลื่นกระแทกสั้น แรง เป็นจังหวะ

    กระตุ้นการซ่อมแซมของเอ็นและจุดเกาะเอ็นที่อักเสบเรื้อรัง สลายหินปูนเกาะเอ็น

  • อัลตราซาวด์บำบัด Therapeutic ultrasound

    คลื่นเสียงความถี่สูง ต่อเนื่อง

    ให้ความร้อนลึกในเนื้อเยื่อ ช่วยลดปวด ลดตึง และช่วยการซ่อมแซมของเอ็นและกล้ามเนื้อ

  • เลเซอร์กำลังสูง High intensity laser

    ลำแสงเดียว ทิศทางตรง

    ลดปวดและลดการอักเสบ ใช้ได้ทั้งอาการเฉียบพลันและเรื้อรัง ไม่ต้องสัมผัสแรง

  • กระตุ้นไฟฟ้า TENS / EMS

    กระแสไฟฟ้าอ่อนเป็นพัลส์

    TENS ช่วยบล็อกสัญญาณปวด EMS กระตุ้นให้กล้ามเนื้อหดตัวเพื่อฟื้นกำลัง

  • กระตุ้นด้วยสนามแม่เหล็ก PMS

    สนามแม่เหล็กเป็นช่วงๆ

    กระตุ้นเส้นประสาทและกล้ามเนื้อจากภายนอกโดยไม่ต้องติดแผ่นบนผิว ใช้กับอาการปวด ชา และกล้ามเนื้ออ่อนแรง

  • ดึงคอ ดึงหลัง Traction

    แรงดึงค่อยๆ เพิ่ม ค้าง แล้วผ่อน

    เพิ่มช่องว่างระหว่างข้อกระดูกสันหลัง ลดแรงกดต่อเส้นประสาท ในอาการปวดร้าวลงแขนหรือขา

  • ความร้อน และความเย็น Heat / Cold

    อุณหภูมิ เปลี่ยนช้าๆ

    ความร้อนคลายกล้ามเนื้อตึง ความเย็นลดบวมและปวดในระยะอักเสบ มักใช้ร่วมกับวิธีอื่น

เครื่องมือที่ใช้จริงขึ้นกับผลการประเมินของนักกายภาพบำบัด สอบถามเครื่องมือที่มีที่คลินิกได้โดยตรง

ใครไม่ควรทำช็อกเวฟ

ความปลอดภัยมาก่อน ถ้าคุณมีข้อใดข้อหนึ่งนี้ แจ้งนักกายภาพก่อนเสมอ บางข้อห้ามทำ บางข้อต้องประเมินเพิ่ม

  • ตั้งครรภ์
  • มีภาวะเลือดออกง่าย หรือทานยาต้านการแข็งตัวของเลือด
  • มีเนื้องอกหรือมะเร็งบริเวณที่จะรักษา
  • มีการติดเชื้อหรือแผลเปิดบริเวณที่จะรักษา
  • ใส่เครื่องกระตุ้นหัวใจ หรืออุปกรณ์ฝังในร่างกาย
  • เด็กที่กระดูกยังเจริญเติบโต บริเวณแผ่นเจริญของกระดูก
  • เพิ่งฉีดสเตียรอยด์บริเวณนั้นไม่นาน

คำถามที่พบบ่อย

ทำช็อกเวฟเจ็บไหม

ระหว่างทำจะรู้สึกเหมือนมีอะไรเคาะถี่ๆ บริเวณที่ปวด บางจุดอาจเจ็บพอสมควร นักกายภาพจะเริ่มจากระดับเบาแล้วปรับขึ้นตามที่คุณทนได้ และหยุดได้ทุกเมื่อ

ต้องทำกี่ครั้ง

โดยทั่วไปประมาณ 3–5 ครั้ง ห่างกันครั้งละประมาณ 1 สัปดาห์ จำนวนจริงขึ้นกับอาการและการประเมินของนักกายภาพบำบัด

ทำแล้วกลับไปทำงานได้เลยไหม

ส่วนใหญ่กลับไปใช้ชีวิตปกติได้ทันที อาจมีอาการระบมหรือแดงเล็กน้อย 1–2 วัน ควรเลี่ยงกิจกรรมหนักที่บริเวณนั้นประมาณ 48 ชั่วโมง

ต่างจากการนวดอย่างไร

การนวดทำงานที่กล้ามเนื้อจากภายนอกด้วยแรงกด ส่วนช็อกเวฟส่งคลื่นเสียงพลังงานสูงเข้าไปถึงเอ็นและจุดเกาะเอ็นที่มือเข้าไม่ถึง เพื่อกระตุ้นการซ่อมแซมของเนื้อเยื่อ

ทำแล้วจะหายขาดไหม

ไม่มีวิธีไหนรับประกันได้ทุกคน ช็อกเวฟช่วยลดปวดได้ดีในหลายอาการ แต่ผลระยะยาวขึ้นกับการออกกำลังกายบำบัดและการปรับพฤติกรรมที่เป็นต้นเหตุร่วมด้วย

ต้องเตรียมตัวอย่างไร

ใส่เสื้อผ้าที่เปิดบริเวณที่ปวดได้สะดวก นำผลตรวจหรือฟิล์มเอกซเรย์เดิมมาด้วยถ้ามี และแจ้งยาที่ทานประจำให้นักกายภาพทราบ

มุมรอรับบริการสไตล์ลอฟท์ ผนังอิฐ หน้าต่างกรอบเหล็ก โซฟาและต้นไม้

อยากรู้ว่าอาการของคุณ
เหมาะกับอะไร

ให้นักกายภาพบำบัดประเมินก่อน แล้วค่อยตัดสินใจว่าจะใช้ช็อกเวฟ เครื่องมืออื่น หรือการออกกำลังกายบำบัด